De richtlijnen van de gezondheidsraad (zie vorige pagina) zijn niet voor iedereen meteen duidelijk of te ingewikkeld. Daarom maakt het voedingscentrum aan de hand van deze richtlijnen altijd de "schijf van vijf". Maar ook die is volgens ons onduidelijk. Daarom maken we een analyse van de richtlijnen: wat is wel of niet belangrijk, hoe kunnen we dit toepassen. Dit is een eigen analyse (niet-wetenschappelijk ondersteund!), die niet van de gezondheidsraad komt.

  • 200 gram groenten per dag
    Groente is gezond, dat is duidelijk. Maar of het nou 150 gram of 250 gram is maakt niet zoveel uit. Maar zorg er wel voor dat er dagelijks verse groente op het menu staat! Een dagje minder of geen groente is ook geen ramp, maar er is bijvoorbeeld bij sommigen een gewoonte om in het weekend iets "makkelijks" te eten zonder groente. Dat is niet zo verstandig. Het is sowieso verstandig om veel af te wisselen, dus iedere "vaste gewoonte" (weekends makkelijk, woensdag gehaktdag, vrijdag vis) is niet handig.
  • 200 gram fruit per dag
    Ook fruit is gezond, dat weet iedereen. Maar er zit ook veel suiker in fruit, dus weer niet teveel. Maar 200 gram precies is niet belangrijk. En ook de richtlijn van het voedingscentrum van "twee stuks fruit" is misschien wat te opdringerig. Denk aan fruit!
  • beperk rood vlees en bewerkt vlees (= ham, bacon, worst e.d., bevatten nitraat)
    Dit is een lastig punt omdat men zo gewend is veel vlees is te eten. Maar er is al meerdere keren bewezen dat dit niet gezond is. Bovendien is het ook zeer schadelijk voor het klimaat om vlees te maken. Dus dit zijn meerdere adviezen om echt minder veel vlees te gaan eten. Vooral rood vlees blijkt redelijk ongezond te zijn. Denk aan biefstuk, gehakt. En gehakt zit weer in een blindevink, worsten enzovoorts. Als er dan toch vlees op het menu moet, neem dat kip of kalkoen, wit vlees. Dat is minder gezond. En er zijn tegenwoordig voldoende vlees vervangers die erg lekker zijn. Dus waarom een risico nemen?
    Een aparte groep is verder "bewerkt vlees". Hieronder valt bijvoorbeeld ham, bacon, worst, e.d. Deze vlees soorten bevatten nitraat wat ongezond blijkt te zijn. Dus waarom nog eten? Het is lastig om dit te accepteren, maar voor je gezondheid is het nu eenmaal beter. Er komt zoveel kanker voor in de huidige tijd, en veel daarvan is gerelateerd aan wat we eten. Dat kan beter!
    Vooral in zorginstellingen is het belangrijk om deze richtlijnen te volgen, omdat de bewoners vaak al horen tot een risicogroep die bijvoorbeeld ook de griepprik krijgen uit voorzorg. Voor deze mensen is het heel belangrijk om zo gezond mogelijke voeding te krijgen.
  • 2x per week vis, waarvan 1x vette vis (zalm/makreel/haring), geen bewerkte vis (gefrituurde vis/bebakken vis, produkt moet minimaal 70% vis bevatten)
    Eet meer vis! Vis is gezond en kan erg lekker zijn als het goed wordt klaar gemaakt. Het is ook een uitstekende vervanger van vlees. Let op dat het wel om "echte" vis gaat. Visstisck of visschnitzels (iedere vorm van gepaneerde vis) is weer niet zo gezond. misschien wel lekker, maar er zit maar 50% vis in, en is dus voor de helft geen vis.
  • eet zuivel
    Dit is duidelijk. Wetenschappelijk is gebleken dat het eten van zuivel (melk, kaas, enz.) toch bijdraagt aan de gezondheid. Dus eet dat.
  • niet teveel eieren (maximaal 6 per week)
    Bij zeven eieren per week kom je in gezondheids risico. Niet teveel eieren dus.
  • eet wekelijks peulvruchten (bonen/linzen/erwten)
    Peulvruchten zijn gezond, dus eten.
  • 15 gram ongezouten noten per dag
    Niemand eet de voorgestelde "handje noten". Maar denk eraan dat noten ook gezond zijn. Behalve als er (zoals vaak) heel veel zout op zit. Eet ongezouten noten.
  • vervang gerafineerde producten door volkoren (volkoren pasta, brood, zilvervliesrijst)
    Ook weer een lastig punt vanwege de gewenning. We zijn nu eenmaal gewend aan wit brood, gewone spagetti en macaronie, witte rijst ezovoort. Maar we hebben de vezels uit de volkoren produckten gewoon nodig voor onze gezondheid. Neem dus altijd volkoren brood, volkoren pasta, zilvervliesrijst enz.
  • vervang hard vet voor zacht/vloeibaar vet (olie ipv boter)
    Hoe harder het vet, hoe ongezonder.
  • beperk transvetten (koek/gebak)
    Zo nu en dan taart is niet erg, maar niet teveel.
  • 3x thee per dag
    Het hoeft echt niet precies drie kopjes thee te zijn, maar als je regelmatig de koffie vervangt voor thee, is dat gezonder.
  • gefilterde koffie in plaats van ongefilterde koffie
    En als het dan toch koffie wordt, neem dan gefilterde koffie.
  • zo min mogelijk suikerhoudende dranken (ook vruchtensap)
    Zoals een suikerboer ooit zei "suiker is vergif". Eet het dus zo min mogelijk. Kijk ook eens op verpakkingen waar allemaal suiker in zit, want dat is schrikbarend! Alles wordt tegenwoordig "lekker" gemaakt met suiker, vla, ketchup, enz... Of wat dacht U van Nutella. Nutella is 60% suiker. Dat betekent dus dat iets meer dan helft van een potje Nutella suiker is! Dat kan echt niet.
  • drink geen alcohol (of maximaal 1 glas per dag)
    Ook dit zal voor velen een probleem worden, maar alcohol is inderdaad ook erg ongezond. Het is misschien vervelend, maar minimaal is beter. Maximaal 1 glas per dag. Er zijn bijvoorbeeld ook positieve effecten van dagelijks een glas rode wijn gevonden. Maar houdt het dan bij dat ene glas.
  • beperk keukenzout
    Zout is ongezond. Vooral voor je bloeddruk. Let vooral op de hoeveelheid zout in supermarkt-maaltijden.

Als we deze lijst zien, zijn er toch heel wat veranderingen nodig in ons voedingspatroon om zo gezond mogelijk te eten. Daarom ook nog onze kleinste samenvatting van de richtlijnen, die makkelijk te opnthouden is. Het doorvoeren van deze eenvoudige richtlijnen kan al heel veel gezondheids voordelen opleveren. Dus waarom een risico nemen?



Kortste samenvatting van de richtlijnen:

  • beperk rood vlees en bewerkt vlees
  • eet meer vis
  • vervang wit meel voor volkoren
  • zo min mogelijk zout
  • zo min mogelijk suiker



Wat is er mis met het oerhollandse aardappelen-groente-vlees?
Er zijn twee dingen "mis" met ons traditionele AGV menu. De aardappelen en het vlees. De groente keuze verandert iedere dag wel, gelukkig, maar de aardappel niet. Afwisseling is heel erg belangrijk voor gezond eten. Je lichaam moet verschillende voedingsstoffen halen uit verschillende producten. Het is dus belangrijk om niet iedere dag aardappels te eten! Er is niets mis met aardappels, maar we eten ze in Nederland teveel. Afwisseling!
Verder natuurlijk het vlees probleem. Vooral rood vlees en bewerkt vlees is gewoon ongezond en kunnen we beter beperken. Zeker niet iedere dag eten. Daarnaast is vlees ook een enorm grote vervuiler van het klimaat. Dus om het milieu een beetje te sparen is het ook zeer overstandig om dagelijks vlees te eten. Dat moet echt minder.

Op de volgende pagina vindt U enkele conclusies uit de gedtaileerde rapporten van de gezondheidsraad naar bepaalde voedingsstoffen.